„Autoportret reportera” nie jest dziełem statycznym, tworzonym według planu i z rozmysłem; składają się nań fragmenty wywiadów i wypowiedzi, udzielanych przez Kapuścińskiego rozmaitym mediom na przestrzeni kilkunastu lat – jest więc zapisem procesu dynamicznego, cały czas trwającego doskonalenia reporterskiego rzemiosła, wzbogacanego o wciąż nowe doświadczenia. Dla czytelnika obcującego od dawna z jego twórczością nie jest niespodzianką, że z poszczególnych wypowiedzi stopniowo wyłania się portret człowieka świadomego osiągniętej pozycji, ale równocześnie skromnego i pełnego pokory; twardego i upartego, ale nie traktującego zdobytej wiedzy o świecie jako prawdy objawionej i nie uzurpującego sobie prawa do jedynych słusznych ocen; wrażliwego na ludzką krzywdę i niesprawiedliwość społeczną, lecz unikającego sentymentalizmu i igrania z uczuciami czytelnika; z młodzieńczą żarliwością i otwartością chłonącego informacje – i przetwarzającego je w sposób najbardziej tradycyjny z możliwych, za pomocą jedynie własnych zmysłów, pióra i papieru. Zmysły to zresztą niepospolicie rozwinięte - oko fotografika, ucho wywiadowcy, język literata, intuicja przenikliwego filozofa – i wspomożone zapałem odkrywcy i pracowitością mnicha-kopisty, toteż i produkt finalny musi się różnić od dziennikarskiego standardu. Kapuściński doskonale zdaje sobie z tego sprawę, niemniej jednak daleki jest od dumy i samozadowolenia; w postawie jego dominuje wdzięczność losowi, który go wyposażył w tak unikatowyy zestaw cech, i czucie się zobowiązanym do stałego szlifowania swoich umiejętności oraz do wykorzystywania ich w misji szerzenia wiedzy o świecie. Między wierszami przewijają się refleksje autora – czy to na temat warsztatu dziennikarskiego i pisarskiego, czy też kształtu i roli mediów na przestrzeni ostatnich lat.